Data: 3 października 2024 r.
Treść Sekcje
- ● Dlaczego studenci?
- ● Jak badałem zachowania i wzorce studentów związane z jedzeniem?
- ● Co decyduje o sieci pokarmowej uczniów?
- ● Wytyczne dotyczące budżetu
- ● Podsumowując
- ● Dodatkowe zasoby
Molly Bull, studentka London Interdisciplinary School i stażystka ANH
Treść artykułu:
- Dlaczego studenci? Zbadanie, dlaczego okres studencki jest doskonałym punktem interwencyjnym do ustanowienia lepszych wzorców i zachowań żywieniowych.
- Jedz jak student. Dlaczego studenci jedzą tak, jak jedzą? Dogłębna analiza wieloaspektowych czynników wpływających na odżywianie.
- Wytyczne dotyczące budżetu. Sprawdzenie, w jaki sposób 10 kluczowych wytycznych Food4Health można dostosować do kontekstu studenckiego.
Dlaczego studenci?
Uniwersytet jest prawdopodobnie jednym z najważniejszych punktów interwencji w celu budowania pożywnych, zdrowych wzorców żywieniowych i zachowań wśród młodych ludzi. Dla wielu z nich jest to pierwsze opuszczenie domu i pozostawienie za sobą tradycji żywieniowych z dzieciństwa oraz próba przejścia do nieznanego uniwersyteckiego stylu życia, zakwaterowania, budżetowania.... i próby odżywiania ciała i umysłu. Jest to miejsce, w którym niezależne życie jest wypróbowywane i testowane, cementując wcześniej uwarunkowane lub ucząc się nowych umiejętności kulinarnych, zakupów i nawyków żywieniowych. Niezależnie od tego, czy są one korzystne dla ogólnego stanu zdrowia danej osoby - najczęściej to drugie!
Molly Bull - z misją przekształcenia diety i nawyków żywieniowych studentów

Młody absolwent jest złożonym osobnikiem, świeżo wyklutym jako dorosły, często próbującym przystosować się do nowego życia, jednocześnie żonglując złożonymi harmonogramami i wieloma wymaganiami ze strony kadry akademickiej. Niepokój, stres, napięty budżet i posiadanie miejsca do przechowywania w kuchni, które mieści około sześciu piw i torbę makaronu, dodatkowo komplikują życie studenta.
A jednak bardzo niewiele wskazówek jest udzielanych uczniom na temat tego, jak mogą rozwijać swoje indywidualne zdrowie, jeść mniej ultra-przetworzonej żywności i więcej zdrowej, nawet organicznej żywności i składników, jak gotować od podstaw i przygotowywać posiłki oraz trzymać się budżetu i limitu czasu.
Poszukiwanie rozwiązania tego pozornie niemożliwego zadania dało mi misję: w jaki sposób zdrowsze odżywianie może być bardziej dostępne dla większej liczby studentów w chaosie życia studenckiego?
Ten artykuł otworzy rozmowę na temat tego, co i jak jedzą studenci uniwersytetów oraz ich zdrowia, analizując, w jaki sposób 10 kluczowych wytycznych Alliance for Natural Health International (ANH-Intl), pochodzących z ich nowej książki "Reset Eating: Reset your health resilience by turning what and you eat into powerful medicine" (2022) i związanej z nią kampanii Food4Health, można zastosować do doświadczeń studentów. Wytyczne są połączone poprzez rozważenie, jak, co i kiedy jeść, aby stymulować większy nacisk na równoważenie i detoksykację spożywanej żywności, minimalizowanie ultraprzetworzonej żywności i budowanie elastyczności metabolicznej, naturalnego stanu metabolicznego ludzi, który jest rzadko osiągany we współczesnym świecie.
Jak badałem zachowania i wzorce studentów związane z jedzeniem?
Aby dokładniej zbadać ten temat, zebrałem opinie z pierwszej ręki od studentów na temat tego, w jaki sposób wytyczne mogłyby być dla nich bardziej odpowiednie. Zarówno biorąc pod uwagę ich indywidualne potrzeby zdrowotne, jak i kontekst studencki. Dokonano tego za pomocą sond kulturowych, które są narzędziem badawczym służącym do badania stylu życia jednostki lub grupy. Sondy te składają się z kreatywnych działań, takich jak pisanie, robienie zdjęć, rysowanie i mapowanie, które zachęcają uczestnika do śledzenia i spojrzenia na różne czynniki ich życia w danym okresie, który może wahać się od krótkiej migawki do znacznie dłuższego czasu.
W moim własnym badaniu jako stażysta w ANH, pod kierunkiem Melissy Smith i Roba Verkerka, dałem studentom trzy pytania: po pierwsze, aby nakreślili swój przeciętny posiłek, dzieląc talerz na procenty różnych grup żywności; po drugie, zapytałem o ich przemyślenia na temat tego, co oznacza dla nich zdrowie, jakie są bariery w zdrowym odżywianiu się jako student i co można zrobić, aby pokonać te bariery. Na koniec poprosiłem uczestników, aby wybrali dwie z 10 kluczowych wytycznych i powiedzieli, w jaki sposób mogliby uczynić je bardziej dostępnymi w kontekście studentów.
>>> Proszę kliknąć na obrazek, aby pobrać infografikę w formacie PDF.

Co decyduje o sieci pokarmowej uczniów?
Dieta studenta, podobnie jak każda współczesna dieta człowieka, jest złożona i obejmuje szereg powiązanych ze sobą czynników, które wpływają na wzorce żywieniowe i zachowania żywieniowe. Wzorce żywieniowe to "ilości, proporcje, różnorodność lub kombinacja różnych pokarmów, napojów i składników odżywczych w diecie oraz częstotliwość, z jaką są one zwyczajowo spożywane", a zachowania żywieniowe są uważane za "złożoną interakcję fizjologii, psychologii, czynników społecznych i genetycznych, które wpływają na czas posiłków, ilość spożywanych pokarmów, preferencje żywieniowe i wybór żywności". Czynniki te obejmują:
Przychody finansowe
W 2021 r. badanie The National Student Money Survey wykazało, że koszty utrzymania studentów w Wielkiej Brytanii wzrosły o 14%, w porównaniu ze wzrostem o 2,3% i 4,5% maksymalnej pożyczki na utrzymanie w Anglii i Szkocji. Oznacza to, że przeciętna pożyczka na utrzymanie studenta jest niższa o 439 GBP miesięcznie. W 2022 r. oszacowano, że 10% studentów w Wielkiej Brytanii korzystało z banku żywności, a oszałamiające 82% martwiło się o związanie końca z końcem. Z kolei 47% tych studentów zgłosiło, że ich dieta ucierpiała z powodu zmartwień finansowych.
Preferencje rodziców w dzieciństwie
Rodzice ustalają w przybliżeniu 70% zachowań żywieniowych swoich dzieci, a dzieci potencjalnie rozważają normy i postrzeganie rodziców jako odpowiedni punkt odniesienia dla tego, jakie pokarmy należy spożywać. Wspólne lub oddzielne posiłki rodzinne mogą wpływać na interakcje między rodzicami a dziećmi, rodzaj podawanego jedzenia, ilość spożywanych posiłków oraz częstotliwość i długość każdego posiłku. Obejmuje to również to, czy dzieci uczą się odpowiednich umiejętności kulinarnych i budują pewność siebie, aby gotować zbilansowane posiłki. W badaniu przeprowadzonym przez Lavelle i wsp. stwierdzono, że osoby, które zgłosiły naukę umiejętności gotowania jako dziecko lub nastolatek, miały większe zaufanie do swoich praktyk kulinarnych i lepszą jakość diety.
Stres
Co ciekawe, stres akademicki może być powiązany z niską jakością diety i zmianami we wzorcach żywieniowych w trakcie semestru. Można to zaobserwować poprzez zwiększone podjadanie wieczorami w okresach egzaminów, mniej czasu na gotowanie bardziej zbilansowanych posiłków od podstaw i pomijanie posiłków.
W systematycznym przeglądzie związku między jakością diety a zdrowiem psychicznym studentów uniwersytetów stwierdzono, że studenci, którzy spożywali świeżą i mniej przetworzoną żywność (taką jak owoce, warzywa, orzechy i ryby) zgłaszali mniej objawów zdrowia psychicznego, w porównaniu do studentów spożywających żywność prozapalną i wysoko przetworzoną (np. przetworzone mięso i słodzone napoje), którzy zgłaszali więcej problemów ze zdrowiem psychicznym. Podkreśla to korelację między niezdrową żywnością działającą jako czynnik stresogenny na funkcje organizmu, poprzez wywoływanie stresu oksydacyjnego i uszkadzanie korzystnych mikrobów jelitowych, a problemami ze zdrowiem psychicznym.
Czas
Czas obejmuje możliwość planowania, organizowania, przygotowywania posiłków i sprzątania po nich. Jednak przy zmiennych wymaganiach akademickich i presji, czas na wykonanie tych czynności jest uważany za istotną barierę. W związku z tym łatwe wypełniacze, takie jak gotowe posiłki i wysoko przetworzone przekąski, stają się niezwykle wygodnym i elastycznym sposobem na dopasowanie się do okresów nauki.
Przestrzeń
Posiadanie odpowiedniego miejsca do gotowania i przechowywania, które jest wygodne w użyciu, nie zawsze jest normą dla studentów. Pamiętam, jak na pierwszym roku dzieliłem kuchnię z 13 innymi studentami, z szufladą zamrażarki, jeśli miałeś szczęście, i mini-lodówką w każdym pokoju, która nie mogła utrzymać świeżości owoców i warzyw ani pomieścić przyzwoitego sklepu spożywczego. To sprawiało, że przygotowywanie posiłków było bardzo trudne i oznaczało, że wiele moich posiłków było niezrównoważonych, wysoce lub nawet ultra przetworzonych lub zawierało niewiele warzyw. Niezwykle ważne jest, aby młodzi ludzie przygotowywali jedzenie i gotowali w przestrzeni, która jest wygodna, czysta i wygodna. Ma to na celu budowanie lepszych relacji i postaw wobec żywności, jej przygotowywania i gotowania, a także tworzenie przestrzeni do eksperymentowania i czerpania przyjemności z tego procesu.
Makrosystem
Makrosystem składa się z wpływów mediów, norm społecznych, systemów produkcji i dystrybucji żywności, a także dostępności żywności. Dobrym tego przykładem są oszałamiające statystyki opublikowane przez Cancer Research, ujawniające, że 86% brytyjskich dzieci w wieku od 11 do 19 lat jest narażonych na reklamy śmieciowego jedzenia w mediach społecznościowych. Można to powiązać z odkryciem, że ultra przetworzona żywność stanowi ponad połowę całkowitego spożycia energii w Wielkiej Brytanii. Co więcej, może to być skorelowane z rozwojem żywności w produkty spełniające "punkt błogości", który jest wykorzystywany do stworzenia największej ilości łaknienia w ultra- i wysoko przetworzonej żywności, aby zachęcić konsumentów do jedzenia i kupowania większej ilości.

Wytyczne dotyczące budżetu
Ważne jest, aby pamiętać, że wytyczne ANH Food4Health nie powinny być traktowane jako oddzielne zalecenia, ale jako synteza sposobów budowania holistycznego podejścia do zdrowia. Wszystkie 10 można połączyć za pomocą koncepcji uważnego jedzenia i agencji żywności. Uważne jedzenie, mówiąc najprościej, to "zwracanie uwagi z otwartym, nieoceniającym umysłem na to, co i jak jesz", obejmuje to słuchanie tego, czego potrzebuje twoje ciało, spożywanie w chwili obecnej i poświęcanie czasu na odczuwanie pełnego sensorycznego doświadczenia jedzenia. Agencję żywności można zdefiniować jako "zdolność do dostosowania swojej praktyki gotowania i przezwyciężenia wyzwań, takich jak ograniczony czas i pieniądze oraz niedoskonałe środowisko fizyczne".
Korzystając z wyników badań kulturowych, zmieniłem wytyczne, aby dostosować je konkretnie do życia studenckiego.
Wytyczna 1: Bilans posiłków
Zbilansowana dieta to przede wszystkim zaspokojenie wszystkich potrzeb organizmu. Po konsultacji z koleżanką ze studiów, mówiła ona o tym, że nierealistyczne jest rozważanie codziennych posiłków w liczbach, ponieważ nie odzwierciedla to sposobu, w jaki jemy, ani różnej struktury molekularnej żywności. Aby było to dostępne dla studentów, pomocne byłoby postrzeganie tych wytycznych jako zbieranie podstawowych składników w posiłku, aby budować różnorodność i upewnić się, że jedna grupa żywności nie dominuje nad innymi. Każdy posiłek nie musi być miarą.
Wytyczna 2: Proszę unikać żywności wysoko i ultra przetworzonej
Unikanie wysoko i ultra przetworzonej żywności nie musi być tak restrykcyjne i nieprzyjemne, jak się wydaje. Pierwszym krokiem jest wiedza o tym, co i gdzie się znajduje. Fundacja Nutrition Foundation przygotowała listę najczęściej spotykanych produktów - i tak, chleb z supermarketu jest wśród nich! Proszę potraktować te wytyczne jako kamień milowy: czy może Pan/Pani uniknąć spożywania tych ultra przetworzonych produktów spożywczych, posiłków i przekąsek "x" razy w tygodniu? Albo nawet, czy może Pan/Pani odtworzyć te rodzaje żywności bez użycia ultra-przetworzonych składników - od podstaw? Większość produktów spożywczych stanowi mieszankę nieprzetworzonych i przetworzonych składników, a mimo to może być o wiele zdrowsza (i często tańsza), jeśli zostanie przygotowana w domu. To głównie przemysłowy proces dodawania barwników, aromatów, emulgatorów i innych dodatków sprawia, że żywność jest ultra-przetworzona, co może eliminować składniki odżywcze i mieć tragiczny wpływ na organizm, jeśli staną się one podstawową formą pożywienia.
Czasami chodzi po prostu o eksperymentowanie z robieniem rzeczy od podstaw, aby budować pewność siebie i wydajność. Platformy mediów społecznościowych, takie jak Instagram i Tik Tok, mają niekończące się, łatwe przepisy przyjazne dla studentów, które można wykorzystać do pomocy w przygotowywaniu posiłków i ćwiczeniu gotowania. Wreszcie, nie muszą Państwo próbować tego sami, jeśli mają Państwo współlokatorów, z którymi dobrze się Państwo czują, mogą Państwo przygotować wspólny posiłek, którym wszyscy będziecie mogli się podzielić i cieszyć.
Wytyczna 3: Proszę spożywać tęczę każdego dnia
Proszę udekorować swój talerz różnymi kolorowymi potrawami, korzystając z wytycznych dotyczących zbilansowanych posiłków. Niekoniecznie musi to wyglądać jak Buddha Bowls, które można zobaczyć w mediach społecznościowych, ale może to być nawet pełnoziarniste danie z makaronem, któremu towarzyszy kombinacja kolorowych, smacznych ziół, domowych sosów, warzyw i dobrej jakości źródeł białka. Po drugie, proszę kreatywnie podchodzić do zakupów spożywczych, mieszać produkty kupowane co tydzień i sprawdzać swój koszyk pod kątem kolorów i żywiołowości. Istnieje sześć kolorów, których należy szukać w pokarmach roślinnych, które tworzą tak zwane "spektrum fitoskładników": zielony, czerwony, żółty, pomarańczowy, niebieski/czarny/fioletowy i biały/brązowy.
Wytyczna 4: Proszę unikać gotowania w wysokiej temperaturze
Powolne gotowanie potraw może być wyzwaniem w zabieganym życiu studenta. "Luksus", jak określił to jeden ze studentów. Niewątpliwie łatwiej i wydajniej jest smażyć jedzenie w wysoko przetworzonym i rafinowanym oleju z nasion, niż pozwolić mu powoli się gotować lub umieścić je w powolnej kuchence. Ale to właśnie tanie oleje roślinne i wysokie temperatury wyrządzają tak wiele szkód naszym jelitom i zdrowiu, tworząc paskudne związki, takie jak wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) i aminy heterocykliczne (HC), które zostały powiązane ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka. Warto więc pomyśleć o gotowaniu warzyw na parze, duszeniu potraw na płycie grzewczej i lepszej organizacji czasu, a nawet powolnym pieczeniu przez dłuższy czas (co oznacza, że nie zdziesiątkują Państwo piekarnika rozpryskującym się jedzeniem).
Wytyczna 5: Spożywanie odpowiednich tłuszczów
W związku z powyższą wytyczną, ważne jest, aby gotować na tłuszczach, które nie uwalniają toksyn po podgrzaniu. Jednak zdrowe tłuszcze, takie jak organiczna oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia lub tłoczona na zimno, mogą być drogie, dlatego do gotowania polecam tańsze opcje, takie jak organiczny bezzapachowy olej kokosowy, olej z awokado i masło lub ghee. Podobnie jak w przypadku innych produktów spożywczych, proszę unikać źródeł tłuszczów, które są wysoce przetworzone i odkrywać pokarmy zawierające zdrowe tłuszcze, takie jak awokado i jajka.
Wytyczna 6: Proszę spożywać tyle produktów ekologicznych, na ile pozwala Państwa budżet
Zawsze myślałem, że kupowanie organicznych owoców i warzyw jest finansowo nieosiągalne dla budżetu na zakupy spożywcze w wysokości 25 funtów tygodniowo. Ale proszę pozwolić mi powiedzieć, jak bardzo się myliłem. We wszystkich małych niezależnych sklepach ekologicznych, na przykład w Londynie, mogę z łatwością kupić wszystkie owoce i warzywa, których potrzebuję na tydzień za 10-15 funtów. Dzieje się tak dlatego, że większość produktów nie jest pakowana, więc można wziąć dokładnie tyle, ile potrzeba. Innym niedrogim sposobem na zakup produktów organicznych jest korzystanie z usług online, takich jak ODDBOX, Well Easy, Riverford i Too Good To Go. Pierwsze trzy z nich dostarczają produkty prosto pod Państwa drzwi, dzięki czemu mogą Państwo poświęcić mniej czasu na wizyty w supermarkecie lub niezależnym sklepie. ODDBOX świetnie nadaje się do dzielenia skrzynek z owocami i warzywami między 2-5-osobowe gospodarstwa domowe, z których każdy może zapłacić około 6 funtów tygodniowo. Pozwoli to Państwu na zbilansowane i tęczowe posiłki, które są niedrogie i świeże.
Wytyczna 7: Zapewnienie organizmowi czasu na odpoczynek i trawienie po jedzeniu
ANH-Intl zaleca, aby dać swojemu ciału 5 godzin między posiłkami, aby umożliwić organizmowi pełne strawienie tego, co Pan/Pani zjadł/a i pozwolić na rozproszenie reakcji zapalnej opartej na odporności, która pojawia się za każdym razem, gdy wystawiamy nasze jelita na działanie pokarmu. Sposoby na zbadanie tego jako uczeń mogą obejmować następujące elementy:
- Rozumne odżywianie pozwala stracić sztywne zasady diety i jedzenia, aby zauważyć pełnię i zmieniające się potrzeby w Państwa wyjątkowym ciele.
- Proszę pozostać nawodnionym, odwodnienie może prowadzić do zmęczenia, w którym łatwo jest sięgnąć po jedzenie, aby uzyskać szybki przypływ energii, podczas gdy tak naprawdę potrzebna jest woda.
- Proszę smakować, wąchać i czuć swój posiłek! Proszę pozwolić sobie na zmysłowe zaangażowanie w jedzenie i nie spieszyć się z jedzeniem, zauważając, kiedy czują się Państwo najedzeni.
- Sen. Podobnie jak w przypadku wody, jeśli nie spał Pan/Pani wystarczająco dużo lub dobrze, może Pan/Pani mieć mało energii i chcieć zastąpić ją jedzeniem. Należy więc pamiętać o tym, czy organizm potrzebuje jedzenia, czy odpoczynku.
- Intuicyjne odżywianie można łączyć z uważnym jedzeniem, pod względem ucieleśniania tego, co jesz, zauważania, kiedy twoje ciało jest gotowe do jedzenia i ile spożywać. Nie musi to być obsesyjne lub zdyscyplinowane, ale delikatne i życzliwe badanie potrzeb ciała. Może to naturalnie pozwolić na zauważenie, czy ciało nadal potrzebuje odpoczynku i trawienia po poprzednim posiłku, czy też nie.
- Zdrowsze opcje przekąsek. Czasami jako student nieuniknione będzie podjadanie, więc proszę spróbować przygotować własne, mniej przetworzone wersje tych wysoko przetworzonych, które można dostać w supermarkecie.
Wytyczna 8: Proszę spożywać 1,5 litra wody dziennie.
Proszę zabierać ze sobą butelkę wody na wykłady i egzaminy i starać się pić przez cały czas ich trwania. Woda może mieć ogromny wpływ na uwagę, pamięć krótkotrwałą, koncentrację i ogólne wyniki w nauce, więc proszę o nią dbać przez cały dzień. Jeśli mogą sobie Państwo pozwolić na prosty filtr węglowy lub lepiej, proszę filtrować wodę, aby usunąć niektóre toksyny, które są obecnie wszechobecne w miejskich wodociągach, zwłaszcza w dużych obszarach miejskich.
Wytyczna 9: Proszę unikać pokarmów wywołujących nadwrażliwość
Wiąże się to ponownie z intuicyjnym odżywianiem i byciem w kontakcie z tym, jakie pokarmy potencjalnie powodują zmęczenie, złe samopoczucie lub są związane z wypryskami i stanami zapalnymi skóry. Oczywiście jest to bardziej oczywiste, jeśli mają Państwo znane alergie lub nietolerancje. Jeśli jednak tak nie jest, proszę zbadać i naprawdę zauważyć, jakie pokarmy zwiększają Państwa energię, koncentrację i nastrój. Proszę również zwrócić uwagę na to, które pokarmy pozbawiają Pana/Panią energii lub powodują wzdęcia po jedzeniu. Mogą Państwo wypróbować diety wykluczające, aby sprawdzić, jak się Państwo czują po pominięciu pokarmów, na które mogą być Państwo nietolerancyjni lub wrażliwi. Proszę jednak uważać, ponieważ zbilansowana dieta jest naprawdę ważna! Chcą Państwo dojść do miejsca, w którym naprawdę nauczą się Państwo, co sprawia, że Państwa ciało i umysł czują się dobrze po jedzeniu. Proszę pamiętać, że wszyscy jesteśmy indywidualistami, więc niektórzy współlokatorzy mogą reagować inaczej na różne pokarmy. To powiedziawszy, nie jestem dietetykiem ani lekarzem, więc proszę zasięgnąć porady specjalisty, jeśli zauważysz, że masz ciągłe negatywne reakcje fizyczne na określone pokarmy i możesz skorzystać z pomocy i wskazówek dotyczących tego, co powinieneś jeść.
Wytyczna 10: Proszę przyjmować wysokiej jakości suplementy, aby uzupełnić wszelkie niedobory żywieniowe.
W przypadku tego przewodnika, proszę zasięgnąć porady odpowiednio wykwalifikowanego i doświadczonego dietetyka na temat rodzajów suplementów diety, które powinieneś przyjmować. Ważne jest, aby kupować od renomowanej firmy. Osobiście przekonałem się, że poniższe firmy mają dobry asortyment suplementów, ale jest też wiele innych:
- Viridian Nutrition
- Garden of Life UK
- Razem Zdrowie
- Pure Encapsulations
Można je znaleźć w Internecie lub w dowolnym sklepie spożywczym w pobliżu.
Podsumowując
Abyśmy nie zapomnieli, że poprawa diety nie zależy wyłącznie od studenta. Młodzi dorośli potrzebują wskazówek i dostępnych opcji zdrowszej żywności, wygodnych miejsc do gotowania i umiejętności kulinarnych od uniwersytetów, personelu zakwaterowania, rodziców i siebie nawzajem. Proszę wyciągnąć rękę i poprosić o pomoc. I proszę pamiętać! Proszę być miłym dla swojego ciała. Wiem, że to duża prośba, ale rozwijanie postawy współczucia i akceptacji unikalnych potrzeb ciała może pozwolić na pełne przyjęcie wytycznych i ścieżki do zdrowszego odżywiania.
Dodatkowe zasoby
Proszę kupić swój egzemplarz Reset Eating i zamienić jedzenie w potężne lekarstwo!
Proszę zapoznać się z wytycznymi i zaleceniami ANH International Food4Health oraz linkami do dodatkowych artykułów.
>>> Jeśli nie jest Pan jeszcze zapisany na cotygodniowy biuletyn ANH International, proszę zapisać się bezpłatnie, korzystając z przycisku SUBSCRIBE na górze naszej strony internetowej - lub jeszcze lepiej - zostać członkiem Pathfinder i dołączyć do plemienia ANH-Intl, aby korzystać z przywilejów wyjątkowych dla naszych członków.
>> Zapraszamy do ponownej publikacji - wystarczy przestrzegać naszych wytycznych Alliance for Natural Health International dotyczących ponownej publikacji
>>> Wróć do strony głównej ANH International

