Data: 25 kwietnia 2025 r.
Dr Rob Verkerk, Melissa Smith i Meleni Aldridge
Prawdziwe, żywe, odporne zdrowie - zaczyna się nie w aptece, ale w glebie pod naszymi stopami. Kluczowe znaczenie dla naszego zdrowia ma dieta oparta na różnorodnych formach życia, niezależnie od tego, czy są to rośliny, zwierzęta, grzyby, glony czy inne mikroorganizmy, które były pielęgnowane przez światło słoneczne i bogate, organiczne gleby lub naturalne, nieskażone wody.
Ponieważ systemy rolnicze stają się coraz bardziej uprzemysłowione, żywność roślinna jest coraz częściej uprawiana w sterylnych podłożach hydroponicznych, a coraz więcej składników, często bioinżynieryjnych, jest wytwarzanych w bioreaktorach, musimy zadać sobie pytanie, jaki wpływ taka "zaawansowana technologicznie" żywność będzie miała na nasze zdrowie.
Termin "bioróżnorodność'Różnorodność biologiczna, skrót od biological diversity, odnosi się do bogatej zmienności i wzajemnych powiązań życia we wszystkich jego formach. To nie tylko koncepcja dla ekologów i zwolenników drzew; to podstawa zarówno integralności planety, jak i ludzkiej witalności.
Kiedy ta sieć życia jest nienaruszona, pielęgnuje odporność w obliczu stresu, stabilność w obliczu zakłóceń środowiskowych, solidną odporność w obliczu wyzwań patogennych - wszystko to wskazuje na stan, który możemy opisać jako żywe zdrowie. Kiedy różnorodność biologiczna spada, sieć życia, która ewoluowała przez tysiąclecia wraz z dramatycznymi zmianami środowiskowymi, traci niektóre z pętli sprzężenia zwrotnego wymaganych do przetrwania stresów, na które narażone jest życie. Połączone ze sobą ekosystemy, które składają się na biosferę, stają się wówczas słabsze, bardziej kruche i mniej odporne.
Szóste masowe wymieranie
Istnieją niepodważalne dowody na to, że bioróżnorodność w szerokim zakresie różnych klas organizmów gwałtownie spada. Szacunki wahają się od wskaźników, które wahają się między 100, a potencjalnie wkrótce wzrosną do 10 000 razy w stosunku do wskaźnika tła, który wystąpił między poprzednimi pięcioma masowymi wymieraniami (ryc. 1). Organizmy najbardziej dotknięte tym zjawiskiem to kręgowce, zwłaszcza płazy, ale także niektóre grupy ssaków i ptaków, bezkręgowce, zwłaszcza owady i mięczaki, oraz rośliny kwitnące. Pięć poprzednich wymierań było spowodowanych zjawiskami naturalnymi, takimi jak ogromne zmiany klimatyczne związane ze zmianami stężenia gazów atmosferycznych, niedotlenienie oceanów, aktywność wulkaniczna lub uderzenia meteorytów.
Rysunek 1. Ostrożne szacunki łącznej liczby gatunków kręgowców uznanych za wymarłe lub wymarłe na wolności przez IUCN (2012). Źródło: Ceballos G, et al. Przyspieszone współczesne straty gatunków spowodowane przez człowieka: Wkraczamy w szóste masowe wymieranie. Sci Adv. 2015;1(5):e1400253.
Jak wyjaśnił Sir David Attenborough, obecne szóste masowe wymieranie jest pierwszym związanym z działalnością człowieka i obejmuje masową urbanizację i infrastrukturę towarzyszącą, rolnictwo przemysłowe, wylesianie, zanieczyszczenie, przełowienie, polowania i nielegalny handel zwierzętami.
Globalny raport z oceny różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych z 2022 r. ujawnia oszałamiającą utratę różnorodności biologicznej, w tym, w systemach lądowych, spadek integralności biotycznej o 23% (liczebność naturalnie występujących gatunków), przy 25% znanych gatunków zagrożonych wyginięciem.
Czołowi ekolodzy, którzy od dziesięcioleci badają wzorce wymierania, Gerardo Ceballos i Paul Erhlich, podkreślają współzależność ludzi od przyrody, argumentując w niedawnym artykule opublikowanym w recenzowanym czasopiśmie "The Peer Review". Proceedings of the National Academies of Science USAże "takie okaleczenie drzewa życia i wynikająca z tego utrata usług ekosystemowych świadczonych ludzkości przez bioróżnorodność stanowi poważne zagrożenie dla stabilności cywilizacji".
Podczas gdy rośnie świadomość znaczenia utraty różnorodności biologicznej w środowisku naturalnym, jak dotąd istnieje niewielka świadomość społeczna na temat tego, w jaki sposób utrata różnorodności biologicznej bezpośrednio i pośrednio wpływa na zdrowie ludzi.
Ta skomplikowana sieć życia, która obejmuje mikroby glebowe, dzikie rośliny i zwierzęta, rośliny, zwierzęta, grzyby, glony i bakterie, które obejmują organizmy, które przyczyniają się do najzdrowszych, bogatych w składniki odżywcze diet, inne czujące i nieczujące życie na tej planecie, a także zdumiewający wachlarz mikrobów zamieszkujących nasze własne ciała, gdy jest w równowadze, ma klucz do zdrowszego świata - zarówno dla ludzi, jak i planety.
Aby naprawdę chronić nasze zdrowie, musimy odzyskać i przywrócić bioróżnorodność na każdym poziomie - od mikrobiomu jelitowego po globalne ekosystemy.
>>> Kredyty na bioróżnorodność: czerpanie korzyści z ostatniej granicy natury
Różnorodność składników odżywczych: paliwo dla mikrobiomu
Ludzki mikrobiom jelitowy - dom dla bilionów bakterii, grzybów i innych mikroorganizmów - jest dynamicznym ekosystemem, zarówno wewnętrznym, jak i zewnętrznym, który ma kluczowe znaczenie dla trawienia, odporności, funkcjonowania mózgu i zapobiegania chorobom przewlekłym. Mikroby te rozwijają się dzięki różnorodności. Tak jak dobrze prosperujący las lub rafa koralowa potrzebuje zróżnicowanej flory i fauny, tak Państwa mikrobiota jelitowa potrzebuje szerokiej gamy składników odżywczych - zwłaszcza związków pochodzenia roślinnego, takich jak rozpuszczalne i nierozpuszczalne włókna, polifenole, krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, witaminy, minerały i dużo czystej wody.
Każdy gatunek mikroorganizmu jelitowego zależy od określonych składników diety, aby przetrwać. Zróżnicowana, kolorowa, pełnowartościowa dieta bogata w różnorodne polifenole z owoców, warzyw, ziół, orzechów i dzikich roślin jest kluczem do kultywowania tej wewnętrznej bioróżnorodności. Te bioaktywne związki napędzają pożyteczne bakterie, takie jak Akkermansia muciniphila-Lactobacillus, które pomagają wytwarzać przeciwzapalne krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA) i zmniejszają częstość występowania drobnoustrojów chorobotwórczych.
Tragedia standardowej diety amerykańskiej (SAD) - obecnie eksportowanej na cały świat - polega na tym, że pozbawia ona tę różnorodność. Zdominowana przez ultra przetworzoną żywność, rafinowane węglowodany i oleje przemysłowe, dieta SAD jest alarmująco uboga w polifenole i różnorodność składników odżywczych. Bez tych krytycznych substratów pożyteczne mikroby głodują i tracą funkcje, patogenne szczepy rozmnażają się, a ekosystem jelitowy popada w nierównowagę lub "dysbiozę". Rezultat? Rosnące wskaźniki przewlekłych stanów zapalnych, chorób metabolicznych, dysfunkcji poznawczych i innych.
Mikrobiom glebowy: gdzie zaczyna się dobre zdrowie jelit?
Nasz mikrobiom jelitowy nie istnieje w izolacji. Odzwierciedla on mikrobiom gleby - tętniącą życiem, niewidoczną siłę życiową, która odżywia korzenie roślin, cyrkuluje składniki odżywcze i podtrzymuje ekosystemy. Bogate, żywe gleby dają początek bogatym w składniki odżywcze, bogatym w fitochemikalia roślinom, które z kolei zasilają nasze wewnętrzne społeczności drobnoustrojów.
>>> Proszę obejrzeć niezwykły film, Planet Soil, wyreżyserowany przez czołowego dokumentalistę Marka Verkerka, brata założyciela ANH, Roba Verkerka.
Jednak metody rolnictwa przemysłowego - nawozy chemiczne, syntetyczne pestycydy, monokultury i nadmierna uprawa - dziesiątkują mikrobiom gleby. Podobnie jak antybiotyki bezkrytycznie niszczą bakterie jelitowe, te środki stosowane w rolnictwie niszczą mikroorganizmy glebowe, mikrofaunę i inne formy życia, prowadząc do erozji, wyczerpania składników odżywczych i obniżenia jakości upraw. Składniki odżywcze, takie jak cynk, żelazo, magnez i selen - kluczowe dla zdrowia ludzkiego - w ostatnich dziesięcioleciach znacznie spadły w konwencjonalnie uprawianych produktach.
Zdrowe, żywe gleby są podstawą regeneracyjnego systemu rolniczego. Mają one wiele atrybutów, w tym:
- Utrzymywanie dużych rezerw wody
- Ograniczenie powodzi i osuwisk
- Są domem dla szerokiej gamy życia - to, że go nie widać, nie oznacza, że go tam nie ma!
- Ogromny wachlarz mikroorganizmów żyjących w glebie obejmuje bakterie, archeony, grzyby, protisty, glony, pierwotniaki, nicienie i wirusy
- Zdrowe, żywe gleby pochłaniają węgiel z atmosfery i magazynują go do wykorzystania w przyszłości.
- Wraz ze światłem słonecznym i wodą, gleby te stanowią niezbędną matrycę do produkcji żywności o dużej zawartości składników odżywczych
Kiedy chronimy i regenerujemy gleby, nie tylko uprawiamy ziemię - odbudowujemy korzenie ludzkiego zdrowia.
Mądrość dzikich i zrównoważonych zbiorów
W przeciwieństwie do monokultur, które są obecnie synonimem rolnictwa przemysłowego, dzikie rośliny rozwijają się w złożonych ekosystemach - wchodząc w interakcje z różnorodnymi drobnoustrojami glebowymi, współistniejąc z owadami, grzybami, ptakami i zwierzętami. To dynamiczne środowisko wyzwala produkcję silnych fitochemikaliów, w tym flawonoidów: takich jak antocyjany, flawony, flawonole, flawanony i izoflawony, a także kwasy fenolowe, stilbeny, garbniki, terpenoidy, glukozynolany, saponiny, alkaloidy, fitoaleksyny i inne związki. Podczas gdy związki te często pełnią funkcje ochronne dla roślin, spożywane przez ludzi oferują silne właściwości odżywcze i lecznicze.
Zbierane w sposób zrównoważony, dzikie rośliny oferują ogromne korzyści zarówno dla bioróżnorodności, jak i zdrowia ludzkiego. Tradycyjne praktyki żerowania, zakorzenione w rdzennej wiedzy, chronią ekosystemy poprzez poszanowanie rytmów sezonowych, rotację obszarów zbiorów i ochronę siedlisk. Takie praktyki pozwalają na regenerację ekosystemów, zachowując różnorodność zarówno roślin, jak i zwierząt.
Jednak dzikie ekosystemy są coraz bardziej oblegane, ponieważ rośnie popyt na dzikie składniki roślinne. Korporacyjne rolnictwo, nadmierne zbiory, stosowanie bardziej intensywnych praktyk zbiorów i niewłaściwe zarządzanie zasobami, wylesianie i zawłaszczanie ziemi przekształcają bioróżnorodne krajobrazy w nasączone chemikaliami monokultury dla towarów takich jak soja i olej palmowy - niszcząc mikrobiomy glebowe, wypierając dzikie gatunki i pozbawiając przyszłe pokolenia dostępu do bogatej w składniki odżywcze dzikiej żywności.
Jeśli stracimy tradycje dzikich zbiorów, stracimy bioróżnorodność. A wraz z nią tracimy dostęp do związków i organizmów, które stanowią podstawę ludzkiej odporności.
>>> ANH Feature: Planeta w kryzysie - spojrzenie poza zmiany klimatyczne
Rolnictwo regeneracyjne: kultywowanie ścieżki rozwoju
Istnieje realna, sprawdzona alternatywa, która nie jest tylko praktyką rolniczą - jest to interwencja zdrowotna - taka, która jest zgodna zarówno z inteligencją natury, jak i dobrostanem człowieka, ponownie łącząc zerwane połączenia między glebą, żywnością i biologią człowieka. Rolnictwo regeneracyjne przywraca to, co rolnictwo przemysłowe wyczerpuje. Buduje życie w glebie, sekwestruje węgiel i ożywia obieg składników odżywczych.
Praktyki takie jak płodozmian, uprawa roślin okrywowych, kompostowanie i uprawa bezorkowa lub o niskiej uprawie zasilają mikrobiom gleby, zwiększają ilość materii organicznej, zmniejszają zależność od środków chemicznych i uprawiają rośliny o większej integralności odżywczej. Rośliny strączkowe w naturalny sposób wiążą azot, poprawiając żyzność gleby. Żywopłoty i byliny przywracają zapylacze, pożyteczne owady, a także ptaki, nietoperze i inne stworzenia niezbędne dla zdrowego środowiska.
Badania pokazują, że żywność uprawiana w sposób regeneracyjny zawiera znacznie wyższe poziomy minerałów, polifenoli i innych ważnych związków. Korzyści te kaskadowo zwiększają różnorodność drobnoustrojów jelitowych, zmniejszają stany zapalne i wspierają zdrowie ogólnoustrojowe. Regularne spożywanie tych związków pomaga przywrócić różnorodność drobnoustrojów jelitowych, wzmocnić odporność i zmniejszyć stan zapalny.
Niebezpieczeństwo monokultur i globalnej homogenizacji żywności
Wysoce uprzemysłowione rolnictwo monokulturowe - podstawa dzisiejszego globalnego systemu żywnościowego - dąży do wydajności kosztem zdrowia i różnorodności. Ogromne połacie genetycznie modyfikowanych upraw, takich jak kukurydza, ryż, pszenica czy soja, zubożają glebę, wymagają dużych nakładów chemicznych i skutkują zubożeniem żywności pod względem odżywczym.
To uproszczenie globalnej sieci żywnościowej odzwierciedla rosnącą konsolidację żywności i nasion produkcja pod kontrolą garstki potężnych globalnych firm agrotechnicznych.
>>> Bitwa o suwerenność żywnościową nabiera tempa
Takie systemy pozbawiają bioróżnorodności zarówno na powierzchni, jak i pod ziemią. Mikroby glebowe umierają, dzikie zapylacze znikają, a ekosystemy załamują się pod wpływem przeciążenia chemicznego. Rezultat? Uprawy z mniejszą ilością mikroelementów i fitochemikaliów - co potęguje niedobory żywieniowe silnie przetworzonych produktów spożywczych, które są przykładem diety SAD, na której wielu polega obecnie w celu zapewnienia sobie pożywienia.
Monokultury wypierają również tradycyjne, bogate w składniki odżywcze uprawy - zboża, dzikie zioła i rodzime warzywa - zmniejszając różnorodność diety na całym świecie. Ta homogenizacja naszych dostaw żywności przyczynia się do uproszczenia ludzkiego mikrobiomu jelitowego, osłabiając jego odporność i funkcję, osłabiając odporność, zwiększając obciążenie chorobami przewlekłymi i zmniejszając zdolność adaptacji do wyzwań środowiskowych.
Od gleby do jelit: regenerujący ekosystem zdrowia
Każde ogniwo w łańcuchu ma znaczenie. Bogate, bioróżnorodne gleby wspierają odporne, bogate w fitochemikalia rośliny. Rośliny te, spożywane jako część zróżnicowanej diety pełnowartościowej, odżywiają silny mikrobiom jelitowy. Zdrowy mikrobiom z kolei wspiera wchłanianie składników odżywczych, silną odporność, jasność umysłu, odporność i długoterminową witalność.
I odwrotnie, przemysłowe systemy żywnościowe zakłócają każde ogniwo tego łańcucha, pozostawiając nas ze zubożałymi, zdegradowanymi glebami, uprawami ubogimi w składniki odżywcze, mdłą dietą i zagrożonym zdrowiem jelit.
Zdrowie to nie pigułka - to system. A bioróżnorodność i związane z nią wzajemne powiązania stanowią jego plan.
Powiązanie człowiek-mikrobiom-ekosystem: wspólne przeznaczenie
Dla przyszłego zdrowia ludzkości i planety, którą nazywamy domem, ważne jest, abyśmy opowiadali się za zmianą paradygmatu: taką, która odsunie nas od szukania technologicznych rozwiązań naszych złożonych problemów i ponownie połączy nas z planetarną ekologią, której jesteśmy częścią. Jeśli nasza planeta umrze, umrzemy i my. Zdrowie ludzi, dzikich roślin i zwierząt, agroekosystemów, lasów, sawann, raf koralowych i innych ekosystemów nie może być oddzielone - zdrowie planety i ludzi jest ściśle powiązane i wspólne.
Chroniąc bioróżnorodność - na farmach, w lasach, w systemach żywnościowych - nie tylko zachowujemy i chronimy naturalne ekosystemy, ale także chronimy naszą własną witalność.
Wezwanie do działania na rzecz przywrócenia i regeneracji bioróżnorodności
Znajdujemy się na rozdrożu. Możemy nadal podążać ścieżką kontrolowanego przez korporacje, wydobywczego rolnictwa - lub możemy powrócić do bogactwa natury.
Musimy chronić i promować bioróżnorodność na każdym poziomie. Obejmuje to:
Proszę zastanowić się nad swoimi wyborami żywieniowymi i rozważyć jedną małą zmianę, którą mogą Państwo wprowadzić w tym tygodniu, aby wesprzeć bioróżnorodność w swojej diecie lub poprzez swoje zakupy.
Proszę szukać i wspierać lokalnych rolników praktykujących rolnictwo regeneracyjne na targach rolniczych lub w ramach systemów rolnictwa ekologicznego lub regeneracyjnego. Te systemy rolnictwa są "poza ekologiczne"; certyfikacja ekologiczna zapewnia po prostu, że syntetyczne pestycydy i nawozy nie są używane. Rolnictwo regeneracyjne jest mniej jasno zdefiniowane i zazwyczaj nie jest jeszcze regulowane prawnie, ale wiąże się z minimalizacją naruszania gleby, utrzymaniem pokrywy glebowej, maksymalizacją bioróżnorodności, utrzymaniem żywych korzeni przez cały rok i - proszę czekać - zazwyczaj integracją zwierząt gospodarskich.
Podczas zakupów proszę preferować żywność, która ma jasne pochodzenie, przejrzyste etykiety i pochodzi od producentów nastawionych ekologicznie.
Proszę rozważyć zmniejszenie zależności od żywności z dużych sieci supermarketów i zbadać alternatywne źródła zaopatrzenia ze źródeł regeneracyjnych.
Proszę przyjąć bardziej zróżnicowaną, bogatą w rośliny dietę zawierającą pełnowartościową, sezonową i lokalną żywność, w tym dzikie i zbierane produkty, jeśli są one zrównoważone, zapewniając obfitą podaż polifenoli i błonnika.
- Przygotowywanie posiłków od podstaw przy użyciu pełnowartościowych produktów i składników tak często, jak to możliwe, oraz minimalizowanie polegania na gotowych produktach spożywczych.
Proszę poeksperymentować z przygotowywaniem większej ilości posiłków od podstaw przy użyciu pełnych składników, aby zmaksymalizować różnorodność składników odżywczych.
Proszę zapoznać się z lokalnymi inicjatywami promującymi bioróżnorodność oraz zrównoważone i regeneracyjne systemy żywnościowe w Państwa społeczności i rozważyć zaangażowanie się w nie.
Proszę porozmawiać ze swoimi lokalnymi przedstawicielami politycznymi o znaczeniu wspierania rolnictwa regeneracyjnego i ochrony bioróżnorodności.
Proszę kontynuować edukację siebie i innych na temat istotnego związku między różnorodnością biologiczną a zdrowiem ludzi.
Proszę rozpocząć rozmowy z przyjaciółmi i rodziną na temat znaczenia zdrowia gleby i zróżnicowanych systemów żywnościowych.
Zainwestujmy w przyszłość, w której ludzie i planeta będą mogli wspólnie się rozwijać, wybierając żywność i systemy rolnicze, które regenerują życie, a nie je wydobywają.
Od tego zależy Państwa zdrowie i mikrobiom, a także przyszłość naszej planety.
Proszę udostępnić ten artykuł swoim znajomym. Wiedza to potęga.
>>> Jeśli nie są Państwo jeszcze zapisani do cotygodniowego newslettera ANH International, proszę zapisać się za darmo, korzystając z przycisku SUBSKRYBUJ na górze strony. nasza strona internetowa - lub jeszcze lepiej - zostać członkiem Pathfinder i dołączyć do plemienia ANH-Intl, aby cieszyć się korzyściami unikalnymi dla naszych członków.
>> Prosimy o ponowną publikację - wystarczy śledzić naszą stronę Alliance for Natural Health International. Wytyczne dotyczące ponownej publikacji
>>> Powrót do strony głównej ANH International
